Aşırı Terleme için Kullanılan İlaçlar

Aşırı terlemeyi kontrol etmek için kullanılan bir çok ilaç mevcut. Kullanılan aşırı terleme ilaçları farklı çalışma sistemlerine sahiptir.

İlaçlar en çok yüz terlemesi yada genel terleme olan kişilerde kullanılmaktadır. Antiperspirant , botox , iyontoforez kullanımından fayda sağlayamamış kişiler için önerilir. Ets ameliyatı olan hastalarda ameliyat sonrası vücudun geniş bölgelerinde oluşan (örneğin göğüs yada sırt gibi ) refleks terlemeyi engellemek için kullanılabilir. Özeliklikle belirli günlerde (davet ,toplantı , düğün vb.) kullanılarak rahatlama sağlanabilir.

Antikolinerjikler

En yaygın kullanılan aşırı terleme ilaçları Antikolinerjiklerdir. Bu ilaçlar genellikle glikopirolat, oksibutinin, benztropin, propantelin vb etken maddeler içerir.

Bir çok hiperhidroz hastası bu ilaçlardan fayda sağlamıştır. Ancak bu ilaçların esas kullanımı farklı hastalıklar içindir. Yan etki olarak terlemeyi engellerler.

Yapılan bazı çalışmalarda bu tür ilaçların uzun dönem kullanımının özellikle 65+ yaş üstünde bazı sağlık sorunlarına neden olduğu belirtilmiştir. Antikolinerjikler , nörotransmitter asetikolinlerin hareketlerini engeller. Asetikolinler , kolinerjik denen sinir uçlarından salgılanan kimyasallardır. Asetikolin beyinde de bulunur ve en önemli işlevi öğrenme ve bellek süreçlerinin düzenlenmesine yardımcı olmaktır. Ayrıca kalp atım hızını azaltmak , kalbin kasılma gücünü azaltmak , gözyaşı , tükürük , sindirim sistemi salgılarının salgılanmasını uyarır , iç organların hareketlerini hızlandırma işlevlerinden sorumludur.  Asetikolin azalması yada eksikliği öğrenme güçlüğü , bellek bunaklığı , bunama ( demans ) neden olmaktadır.

Antikolinerjik içeren ilaçlar sadece aşırı terleme için kullanılmaz yarıca aşırı aktif mesane , prostat büyümesi , yüksek tansiyon , koah ve sezonsal alegilerin tedavisinde kullanılır.

2015 yılında yayınlanan bir çalışmaya göre 65+ yaş grubundaki kişiler için antikolinerjiklerin uzun dönem kullanımı akıl sağlığı için iyi olmayabilir.

Araştırma 65+ yaş üstü 3500 hasta üzerinde 1994-2012 yılları arasında yapıldı. Araştırma sonucuna göre yüksek miktarda antikolinejik kullanan hastalarda kullanmayanlara göre bunama ( demans ) görülme riski 1,5 kat artıyor. Ayrıca veriler gösteriyor ki bu ilaçların kullanılması bırakılsa bile antikolinerjiklere bağlı bunama riski sürüyor.

Ancak araştırmacılar bu durumun ilaçları 3 yıl yada daha fazla süre boyunca her gün kullananlar ve 65 yaş üzeri olan kişilerde test etmiştir. Daha genç yaş gruplarında herhangi bir çalışma yapılmamıştır ve 65 yaş üstü grubun bu ilaçlardan etkilenmeye daha yatkın olacağından bu çalışmanın daha genç insanlar için referans değildir. Ayrıca bu ilaçların asıl amacı aşırı telemeyi tedavi etmek olmadığından , aşırı terleme için klinik olarak test edilmemişlerdir.

Bu tür ilaçların muhtemel uzun dönem etkilerinden kaçınmak için mümkün olduğunca az kullanılmalı yada yan etkisi daha az olan iyontoforez vb. tedaviler denemelidir.

Antikolinerjiklerin yan etkileri

  • Ağızda kuruluk
  • Kabızlık
  • Bozulmuş tat alma
  • Bulanık görme
  • İdrar retansiyonu
  • Kalp çarpıntısı

Bu yan etkiler kullanılan ilacın dozajı azaltılarak giderilebilir.

Antikolinerjikler vücudun herhangi bir bölgesini hedef almaz yani tamamı için etkilidir. Bu durum refleks terleme yada daha geniş bölgelerde terlemesi olanlar için elverişli bir durumdur.  Ancak vücudun her bölgesindeki terlemenin azalması soğutma mekanizmasının kapandığı anlamanı gelir ve vücut sıcaklığının yükselmesine neden olur. Özellikle sporcuların , dışarıda çalışanların yada efor sarf edecek olanların bu ilaçları kullanırken ekstra dikkatli olması gerekir. Bu tip ilaçları kullanan çocukların ebeveynleri içilen su miktarı , ateş , efor ve yüksek ateş belirtisi olan baş dönmesi, kas krampları, halsizlik, baş ağrısı ve bulantı gibi belirtilere dikkat etmesi gerekir.

Beta Blokerler ve Benzodiazepinler

Belirli tip aşırı terlemeyi kontrol etmek için antikolinerjikler dışında kullanılan ilaçlarda vardır. Beta blokerler ve benzodiazepinler ankisyete nin neden olduğu fiziksel etkileri engelleyerek çalışır. Bu ilaçlar merkezi sinir sistemine etki eder ve özellikle strese bağlı ( örneğin iş mülakatı , sunum vb. ) aşırı terlemenin etkisini azaltmak için kullanılabilir. Yan etkileri ilaçların uzun dönem kullanımını kısıtlar. Örneğin benzodiazepinler bağımlılık yapabilir ve bazı hastalar ilacın neden olduğu yatıştırıcı etkiyle başa çıkamayabilir.

Bunların dışında hiperhidroz için kullanılan farklı ilaçlarda bulunmaktadır. Ancak bunlar üzerinde çok az çalışma vardır yada hiç yapılmamıştır. Bu ilaçların kullanımı sınırlı durumlar için geçerlidir.  Bu ilaçların içerisinde diltiazem , indometazin , gabapentin gibi etken maddeler vardır. Bu ilaçlar diğer tedavilerin işe yaramadığı zamanlar kullanılır.

Aşırı terleme tedavisinde bazı ilaçların ağızdan almak yerine düşük miktarda iyontoforez ( iyontoforez ilaç uygulama yöntemi olarak da kullanılır. ) suyuna eklenerek faydalanıldığı bilinmektedir. Bu konuda birkaç çalışma yapılmış ve etkili sonuçlar alınmıştır. Terlemenin kesilme süresinde azalma ve etki süresinde artma tespit edilmiştir.

aşırı terleme ilaçları
aşırı terleme ilaçları

Kaynaklar

Related Posts

Add Comment