Uyku Felci ( Karabasan )

Halk arasında karabasan olarak bilinen bilimsel karşılığı ise uyku felci olan uyku sorunudur. Uyku felci kişinin uykuya dalması yada uyanması sırasında hareket edememesi ,konuşamaması durumudur. Ancak normal şekilde nefes almaya devam eder ve bilinci açık durumudur. Bu durum genellikle kendi kendine yada biri size seslendiğinde , dokunduğunda son bulur. Uyku felci zararsız olmasına karşın tecrübe eden kişilerde korkuya neden olur. Genellikle sorun dini durumlarla bağdaştırılır. Dünyanın çeşitli yerlerinde uyku felcini farklı dini görüşlere uyarlamışlardır.

Çoğu durumda oldukça kısa sürmektedir.  Çoğu insan hayatında bir veya iki defa uyku felci olayını yaşar , bazıları ayda birkaç kez yaşarken daha ileri durumlarda mevcuttur. İlk başlangıç gençlik dönemlerinde olur en çok 20 ve 30 lu yaşlarda görülür. Ciddi bir sağlık sorunu değildir en büyük etkisi psikolojiktir.

 İki tipi vardır :

  • Uykuya dalma sırasında oluşan tip genellikle narkolepsi yada gece terörü olan kişilerde daha sık görülür. Uykuya dalma sırasında vücut rahatlar ve uyku döngülerine girmeye başlarken bilinç açık kalır , uykunu başladığının farkındadır ancak hareket edemez yada konuşamaz.
  • Uyanırken oluşan uyku felci en sık rastlanan türüdür diğer uyku bozuklukları ile ilişki kurulamamıştır.

Uyku evrelerden oluşmaktadır ve buna uyku döngüsü denir. Uykumuzun yaklaşık yüzde 75 i NREM denen vücudumuzun rahatladığı , bağışıklık sistemini geliştirdiği yada hasarlı dokuları onardığı dönemdir. REM evresinde ise beyin aktiviteleri artar ve rüya görürüz. Bu evrede rüyada gördüğümüz olayları  gerçek hayatta tekrarlamamak (kendimizi yada yanımızdakini yaralamamak için) için vücudumuzdaki kaslar geçici olarak felç edilir. Uyku felci kişi REM uykusu tamamlanmadan uyandırıldığında/uyandığında oluşur ,bilinç yerine gelir ancak REM evresi bitene kadar hareket edemez ve konuşamaz. Bu aşamada kişiler panik olur ve halisülasyonlar ( karabasan , hayalet , şeytan vb. )görürler.

Uyku felci herhangi bir yaş grubundaki kadınları yada erkekleri etkileyebilir. İlk görüldüğü yaşlar ortalama 14-17 yaşlarıdır. Çok yaygın bir uyku problemidir.

Uyku felcinin muhtemel nedenleri

  1. Sırtüstü uyuyan kişilerde görülme oranı diğerlerine göre daha yüksektir.
  2. Uykusuzluk
  3. Normal uyku düzeninde bozulma
  4. Zihinsel/akıl hastalıkları
  5. Aşırı miktarda uyarıcı kullanımı (kahve gibi içecekler yada ilaçlar vb.)
  6. Aşırı fiziksel yorgunluk
  7. Narkolepsi gibi diğer uyku bozuklukları
  8. Genetik yatkınlık
  9. Madde kullanımı
  10. İlaç kullanımı
  11. Mental rahatsızlıklar vb uyku felcine neden olabilir.

Ne zaman doktora gitmek gerekir.

Uyku felci çok sık rastlanan ve genellikle tehlikesiz bir uyku sorunu olmasına karşın bazı durumlarda doktora başvurmak gerekebilir.

  • Düzenli olarak yaşıyorsanız
  • Bu durum sizi strese sokup uyumanıza engel oluyorsa
  • Gün boyunca uykulu hissediyor , aniden uykuya dalıyor yada kas kontrolünü kaybediyorsanız.

Bu tip belirtileri gördüğünüzde doktorunuz başvurun.

Uyku felci tedavisi

  • Kötü uyku alışkanlıkları uyku felcine neden olabilir. Her gece yeterince uyumaya çalışın , uyku düzeni oluşturun (aynı saatte uyuyup uyanın) .
  • Psikolojik sorunlarınızı tedavi edin
  • Narkolepsi olan kişilerde görülme oranı yüksektir.
  • Uyku felcinin diğer uyku hastalıkları ile bağlantısı olup olmadığını anlamak için uyku doktoruna görünün

Related Posts