Uyurgezerlik , Nedenleri Tedavisi ve Alınması Gereken Önlemler

Uyurgezerlik kısmi uyku sırasında yürümek yada karmaşık hareketler yapmak olarak tanımlanabilir. Genellikle derin uyku ( 3 yada 4. Uyku evresinde ) sırasında olur. Uyurgezerlik gecenin erken saatlerinde daha fazla görülür.

Uyurgezerlik her yaş grubunda görülebilir , ancak çocuklarda daha sık görülür. Bunun nedeni beynin uyuma ve uyanma döngülerini kontrol etme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olmasıdır. Her beş çocuktan birinin en az bir defa uyurgezer olduğu düşünülmektedir. Çocuklarda görülen çoğu vaka zamanla geçer ancak bazı durumlarda devam ettiği bilinmektedir. Devam eden yada yetişkinlerde başlayan vakalarda psikolojik nedenler olabilir.

Genellikle uyuduktan 1 veya 2 saat sonra gerçekleşir.

Uyurgezerlik nedenleri

Uyurgezerliğin gerçek nedeni tam olarak bilinmemektedir. Aile geçmişi olan kişilerde uyurgezerlik yada gece terörü görülme riski yüksektir. Çocuklarda uyuma ve uyanma döngülerini kontrol eden mekanizmanın tam olarak gelişmediği için meydana geldiği düşünülmektedir.

Listedeki maddeler uyurgezerliğe neden olabilir yada daha kötü yapabilir :

  • Uykusuzluk
  • Stres , anksiyete
  • Özellikle çocuklarda ateşli enfeksiyonlar
  • Aşırı alkol kullanımı
  • İlaç kullanımı ( depresyon , uyarıcı , analjezikler vb. ilaçlar )
  • Uyku sırasında ürkmeye neden olan ani bir ses yada dokunma
  • Tuvalet ihtiyacı nedeniyle derin uykudan aniden uyanmak
  • Migren ağrıları
  • Kafa yaralanmaları
  • Tıkayıcı uyku apnesi
  • Hiper tiroidi

Diğer uyku bozukları uyurgezerliğe sebep olabilir , örneğin huzursuz bacak sendromu , yada uyku apnesi .

Uyurgezerlik belirtileri

Uyurgezer sırasında kişile çok basit veya karmaşık hareketler yapabilirler. Bazıları sadece kafası karışmış bir şekilde yatakta oturmak , etrafa bakmak gibi basit hareketler yaparken , bazıları yataktan kalkarak yürüyebilir , giyinebilir hatta yemek yiyebilirler.

İleri vakalarda kişiler evden dışarı çıkıp araba sürmek gibi karmaşık aktiviteleri yapabilirler.

  • Uyurgezerlik sırasında kişinin gözleri tamamen açık olabilir ancak doğrudan baksa bile sizin farkınıza varmaz.
  • Genellikle alışık oldukları eşyaların etrafında hareket ederler.
  • Eğer uyurgezer biri ile konuşmaya çalışırsanız size mantıksız karşılıklar verebilir.
  • Çoğu nöbet 10 dakikadan daha azdır , ancak daha uzun sürebilir. Her nöbetin sonunda kişi uyanabilir yada yatağa dönüp uyuyabilir.
  • Sabah uyandıklarında çoğu zaman hiçbir şey hatırlamazlar , ancak bazı durumlarda hayal gibi hatırlayabilirler.
  • Nöbet sırasında uyandırmak oldukça zordur. Eğer bir kişiyi nöbet sırasında uyandırırsanız kafası karışmış hisseder ve ne olduğunu hatırlamaz ( uyandırmak önerilmez ). Nadiren uyandıran kişiye saldırabilirler.
  • Uyurgezerlik ile beraber uyku terörü görülebilir.
  • Uykuyu yeterince alamadığı için günlük hayatında sorunlar yaşar.
  • Çocuklarda altın kaçırma görülebilir.

Ne yapılması gerekir

  • Eğer uyurgezer birini görürseniz ilk yapmanız gereken şey güvenliğini sağlamak ve tehlikeli hareketler yapmasını engellemektir.
  • Eğer uyurgezer kişi aşırı hareket ediyorsa çevresini güveni hale getirin. Gerekirse kapıları ve pencereleri kilitleyin , gerekirse iç kapıları da kilitleyin yada alarm kurun. Kişi ranza gibi yüksek yerde yada arada merdivenler olan üst katlarda uyumamalı. Etrafında silah , bıçak gibi yaralama ihtimali olan eşyalar kaldırılmalı. Keskin köşeli yada kırılgan eşyalar ulaşılamayacak yerler kaldırılmalı yada zararı azaltacak şekilde kaplanmalı.
  • Strese neden olan sorunları çözmeye çalışın. Özellikle çocukları strese sokacak durumlar varsa (örneğin anne babanın ayrılması gibi ) profesyonel destek alın.
  • Nazikçe yatağa yönlendirin. Eğer rahatsız edilmezlerse genellikle uykuya geri dönerler.
  • Nöbet geçiren kişiyi sarsmayın yada bağırmayın ve tehlikeli hareketler yapmadığı sürece tutmayın.
  • Alkol kullanımını azaltın
  • Birkaç gün boyunca uyurgezer kişinin nöbet zamanlarını not edin. Uyuduktan kaç dakika sonra olduğu hangi saatlerde olduğu ve ne kadar sürdüğü tedavi aşamasında yararlı olur. Özellikle uyandırma tedavisinde nöbet zamanları tutarlıysa yaralı olabilir.

Uyurgezerlik için doktora gitmeli mi ?

Uyurgezerlik genellikle tıbbi müdahaleye ihtiyaç duymaz. Nadiren ciddi bir rahatsızlığın belirtisidir , özellikle çocuklarda zamanla düzelir.

  • Eğer düzenli olarak oluyorsa
  • Kişi kendisini yada çevresindekileri tehlikeye atacak hareketler yapıyorsa
  • Gün içerisinde uykulu olmasına neden oluyorsa
  • Nöbetler yetişkinlerde başlamışsa yada çocuklarda uzun süredir devam ediyorsa doktora görünmekte fayda var.

Uyurgezerlik Tedavisi

Uyurgezerlik için kesin bir tedavi yoktur. Genellikle tedavi gerektirmeyen bir uyku sorunudur. Çocuklarda zamanla ortadan kalkar.

Eğer yaralanmalara , uyku sorunları ve diğer sorunlara yol açıyorsa tedavi gerekebilir. Genelikle tedavi uyurgezerliğe neden olan etkileri ortadan kaldırmak ile yapılır.

  • Uyurgezerlik başka bir uyku sorunu sonucu oluyorsa bu uyku sorunları tedavi edilebilir.
  • Eğer ilaç etkisi ile oluyorsa ilaç kullanımı azaltılabilir yada tamamen bırakılabilir.
  • Belirli zamanlarda kişi uyandırılarak nöbetlerin oluşması engellenebilir.
  • Antidepresanlar vb. ilaçlar kullanılabilir.
  • Uyurgezerlik tedavisinde hipnoz kullanılabilmektedir.
  • Bilişsel davranışsal terapiler kullanılabilir.
  • Uyku hijyeni sağlayarak büyük ilerleme kaydedilebilir
uyurgezerlik , belirtileri , tedavisi, risk faktörleri
Uyurgezerlik

Related Posts