Bebeklerde demir eksikliği

Bebeklerde demir eksikliği anemisi vücudun yeterli derecede sağlıklı kırmızı kan hücresi bulunmadığı durumdur. Kırmızı kan hücreleri dokulara oksijen taşımaya yarar. Bu yüzden demir minerali tüm bebek ve çocukların gelişimi ve sağlığı için oldukça önemlidir.

Demir kırmızı kan hücrelerinin oluşmasını sağlar. Yani vücutta yeterince demir bulunmazsa kansızlığa yol açar.

Bebeklerde demir eksikliği nedenleri

Düşük demir seviyesi nedeniyle oluşan kansızlık en yaygın görülenidir. Vücut belirli gıdalardan demir ihtiyacını karşılar. Aynı zamanda eski kırmızı kan hücrelerinden gelen demiri tekrar kullanır.

Demir eksikliğinin en büyük nedeni yeterince demir içeren gıdalarla beslenmemektir. Çocuklar hızlı büyüdükleri için bu dönemde daha çok demire ihtiyaç duyarlar.

Yeni doğanlar vücutlarında yeterli miktarda demir depolanmış şekilde doğarlar. Bebekler (2-12 aylık) ve yeni yürümeye başlayanlar (1-4 yaş ) hızlı büyüdükleri için her gün demir almaları gerekir. Bebeklerde demir eksikliği en çok 9-24 aylık olanları etkiler.

Emen bebekler daha az demire ihtiyaç duyar, çünkü anne sütündeki demir daha iyi emilir. Ayrıca takviyeli ek gıdalar yeterince demir sağlar.

Anne sütü yerine inek sütü içen 12 aydan küçük bebekler ve takviyeli ek gıda tüketen bebeklerde demir eksikliği anemisi oluşma ihtimali daha yüksektir.

İnek sütü kansızlığa yol açar çünkü ;

  • Az miktarda demir içerir.
  • Bağırsaklarda küçük miktarda kan kaybına neden olur.
  • Vücut için demiri emilimini zorlaştırır.

Çok fazla inek sütü tüketen 12 aydan büyük çocuklar , yeterince demir içeren besin tüketmiyorlarsa demir eksikliği görülebilir.

Bebekler ve çocukların ne kadar demir ihtiyacı vardır

Yeni doğanlar annelerinden yeteri kadar demir almış olarak doğarlar.

İlk 6 ayda anne sütü ile beslenen bebekler yeterli demiri alır.

Sağlıklı bir gelişim süreci için yaşa göre ortalama alınması gereken günlük demir ihtiyacı ;

Yaş Günlük Demir İhtiyacı
7-12 ay 11 mg
1-3 yaş 7 mg
4-8 yaş 10 mg
9-13 yaş 8 mg
14-18 yaş Erkekler 11 mg ,  kızlar 15 mg

Bebeklerde demir eksikliği belirtileri

Hafif derecedeki anemi herhangi bir belirti göstermeyebilir. Demir seviyesi düştükçe bebeklerde ve küçük çocuklarda şu belirtiler görülebilir.

  • Asabi hareketler, huysuzluk, sinirlilik
  • Nefes darlığı
  • Az yemek yemek
  • Yorgunluk
  • Dilde yara
  • Yavaş kilo alma

Daha ileri demir eksikliği durumunda ;

  • Mavi tonlu veya soluk beyaz gözler
  • Kırılgan tırnaklar
  • Soluk ten rengi

Demir eksikliğinin bir çok belirtisi olmasına rağmen demir eksikliğini tespit etmenin en iyi yolu kan testidir.

Bebeklerde demir eksikliği nedenleri
Bebeklerde demir eksikliği

Bebeklerde demir eksikliği tedavisi

İlk yıl boyunca ;

  • Bebeklere 1 yaşına kadar inek sütü vermeyin. 1 yaşın altındaki bebekler inek sütünü sindirmekte zorlanır. Mümkün olduğu sürece anne sütü yada takviyeli ek gıda kulanın.
  • Bebekler 6 aydan sonra daha fazla demir içerikli beslenmeye ihtiyaç duyar. Demir takviyeli ek gıdalar ve anne sütüyle devam edilebilir.
  • 6 aydan sonra demir zengini sebze, meyve ve et başlanabilir.

Bir yaşından sonra çocuğunuza anne sütü yada ek gıdaya karşılık olarak tam yağlı süt verebilirsiniz.

Sağlıklı gıdalarla beslenmek demir eksikliğini önlemek ve tedavi etmenin en uygun yoludur. En iyi demir içeren besinler;

  • Kayısı
  • Tavuk, hindi, balık ve diğer etler
  • Kuru fasulye, mercimek ve soya fasulyesi
  • Yumurta
  • Karaciğer
  • Şeker kamışı
  • Yulaf ezmesi
  • Fıstık ezmesi
  • Erik suyu
  • Kuru üzüm ve kuru erik
  • Ispanak, lahana ve diğer yeşillikler

Eğer sağlıklı beslenme demir eksikliğini tedavi etmekte yetersiz kalırsa doktorunuz ağızdan alınan demir takviyeleri önerebilir.

Demir ilaçları kullanırken dikkat edilmesi gerekenler ;

  • İlaçları aç karınla yemekten 1-2 saat önce verin. Bazı çocuklar mide ağrısına neden oluyorsa yiyecek ile beraber alabilir.
  • C vitamini demir emilimini kolaylaştırır. İlaçları portakal suyu gibi c vitamini kaynakları ile beraber almayı deneyin.
  • Çocuğa mide problemleri için kullanılan ilaçlar, inek sütü ve kafeinli içeceklerle birlikte demir ilaçlarını vermeyin. Bu ilaç ve içecekler demir emilimini önler.
  • Demir ilaçları ishal, kabızlık, mide yanması, koyu dışkı gibi sorunlara neden olabilir. ilaçları kullanırken çocuğun yeteri kadar su tükettiğine sebze ve meyvelerle sağlıklı beslendiğinden emin olun.
  • İlaçların birkaç ay( 3-6 ) kadar kullanılması demir eksikliğinin giderilmesi ve demir depolarının tamamlanması için gereklidir.

Bebeklerde demir eksikliği tedavisi doktorunuzun tavsiyesine uymakla mümkündür. Doktorun verdiği beslenme programına uyun ve ilaçları söylediği süre boyunca kullanın. İlaçları erken bırakmak aneminin tekrar oluşmasına neden olabilir. Söylenenden daha uzun süre kullanmak demir fazlalığına neden olabilir.

Kaynaklar

Related Posts

Add Comment